De zin van een zoen

Zoenen doen we allemaal. Het hoort bij ons. En we zoenen veel. Welgeteld zo’n 20.160 minuten van ons leven. Maar waarom eigenlijk? Waar is al dat gekus goed voor?

Zoenen is – als je erover nadenkt – eigenlijk best raar. Waarom duwen we onze lippen op elkaar, bewegen we lip en tong en mengen we ons speeksel? Toch is het heel fijn en spannend. Soms is die ene eerste kus zelfs genoeg voor een roze wolk. Zo zei mijn vriendin vorige week letterlijk: “Ik vond hem helemaal niet zo speciaal, tot hij me zoende. Nu weet ik het zeker, hij is de ware.” Die ene zoen maakte blijkbaar heel wat los. Als een soort chemische reactie lijkt het wel. Wat gebeurde er?

Het raadsel van de zoen
Waarom we zoenen is nog altijd een beetje een raadsel. Niet alleen mensen doen dit, ook in het dierenrijk wordt heel wat ‘afgekust’. Tijgers en giraffen likken elkaars tong, olifanten stoppen hun slurf in elkaars mond, vogels tikken met de snavels tegen elkaar en chimpansees en bonobo’s tongzoenen echt. Evolutiepsychologen vermoeden dat al dat hartstochtelijke gekus oorspronkelijk voortkomt uit de manier waarop moeders hun baby’s voedden. De moeder kauwde het eten voor en stopte dat in de mond van hun kind. Veel dieren doen dit nog steeds zo. In evolutionair opzicht is het voor ons ook niet zo lang geleden: voordat Olvarit en haar voorlopers er waren, deden wij het nog gewoon op de voorkauwmanier.

De kus vertelt alles
Terug naar de vraag: Waarom zoenen we en wat maakt dat we het zo fijn en spannend vinden? Veel onderzoekers denken dat zoenen een selectiemiddel is. Zoenen is de ultieme smaaktest of je zoenpartner bij je past. Ons brein verzamelt tijdens ‘de kus’ razendsnel informatie over de genen, gezondheid, persoonlijkheid, intenties en commitment van de ander. Er hoeft maar íets mis te zijn of de vlam dooft en het is game over…vooral bij vrouwen. Tijdens het zoenen is ons geurorgaan namelijk extra actief. Met name vrouwen hebben een gevoelige neus om de genetische code van de man op te sporen. Bovendien zeggen geurtjes veel over iemands gezondheid. Hoe iemand zoent is minstens zo belangrijk. Hierdoor weet je hoe gretig je zoenpartner is en het vertelt je iets over jullie commitment. Zo’n eerste kus is dus lang niet zo onschuldig als je zou denken. Die kus vertelt alles.

Vrouwen keuren, mannen verleiden
Voor vrouwen heeft zoenen een andere functie dan voor mannen, blijkt uit een onderzoek uit 2011 van professor Gordon Gallup van de universiteit van Albanië. Terwijl vrouwen zoenen beschouwen als aftasten en een nadere kennismaking (die niet hoeft te leiden tot seks), is zoenen voor mannen juist een manier om te verleiden (die zeker wel mag leiden tot seks). Dat is op zich niet vreemd. Als vrouw moet je straks jaren energie en moeite steken in de nakomeling, het kind. Dan wil je natuurlijk achteraf geen spijt hebben. Dus zorg je er wel voor dat je moeite steekt in de partnerkeuze. Als man wil je vooral zoveel mogelijk genen verspreiden. Niet geschoten is altijd mis. Dus de paar minpuntjes die je tijdens de kus ontdekt…ach, die neem je op de koop toe. Als het tenminste niet te nadelig is. Toch is zoenen voor zowel mannen als vrouwen heel intiem. Onze mond is heel gevoelig en heeft heel veel zenuwen. Onze mond beslaat zelfs een kwart van ons hele tastvermogen in onze hersenen.

Zoenen versterkt de relatie
Zoenen wekt in het brein dezelfde reactie op als strelen, maar dan geconcentreerder. Hierbij komt het knuffelhormoon oxytocine vrij. Bovendien maakt zoenen korte metten met stress. De kus zorgt er dus niet alleen voor dat we de ware kiezen, maar zorgt ook voor een sterkere band met die ware. Dit suggereert onderzoeker Rafael Wlodarski van de universiteit van Oxford. In 2013 onderzocht hij 900 proefpersonen aan de hand van vragenlijsten bij zowel korte- als langetermijnrelaties. Zo constateerde hij dat vrouwen kussen belangrijker vinden in relaties die al langer duren. Met kussen vinden we dus niet alleen de ware. We houden deze ook bij ons en versterken onze relatie op de lange termijn.

Virusweetje
Ik kwam in mijn zoektocht naar ‘de zin van de zoen’ een interessant weetje tegen. Zo heeft veertig procent van de mannen een herpesvirus in het speeksel. Tijdens de zwangerschap kan dit gevaarlijk en zelfs dodelijk zijn voor het kind. Als de vrouw een half jaar voor de zwangerschap echter regelmatig kust met een man die het virus draagt, bouwt ze resistentie op en is het kind beschermd. Op deze manier is zoenen tijdens de relatie dus extra functioneel.

En als laatste: zoen je gezond!
Goed, zoenen helpt dus om de ware te vinden en om deze bij je te houden. Maar dat niet alleen, zoenen is ook nog eens heel gezond. Ik zet de feiten voor je op een rij:

  • Als je zoent, verbrand je twee tot drie calorieën per minuut.
  • Partners die elkaar elke dag een kus geven leven vijf jaar langer dan mensen die zonder kus de dag doorbrengen.
  • Een passionele zoenpartij vermindert stress en zorgt dat je je fijn voelt. Zoenen zorgt namelijk voor minder afgifte van het stresshormoon cortisol.
  • Als je zoent, gebruik je dertig gezichtspieren en houd je je gezicht glad en strak.
  • Een vurige zoen doet je hart sneller kloppen. Letterlijk. Je maakt adrenaline aan dat voor een snellere hartslag zorgt.
  • Met zoenen wissel je niet alleen speeksel uit, je wisselt ook allerlei ziekteverwekkers uit. Zoenen is dus goed om je afweersysteem te ‘trainen’.

Kortom, de zin van de zoen is om de ware te kiezen, deze bij je te houden en gezond te blijven. En laten we vooral niet vergeten: zoenen is ook heel fijn en lekker. Helemaal met de perfecte partner. Als je geliefde een goede kusser is, dan is zoenen helemaal het einde.

 

Fotocredits RGB Stock: matchstick, Lajla